Ο Παύλος Μάτεσις γεννήθηκε στη Δίβρη Ηλείας, σπούδασε θέατρο στη Δραματική Σχολή Βαχλιώτη, μουσική και ξένες γλώσσες όπως Αγγλικά, Γαλλικά και Ισπανικά. Εργάστηκε ως τραπεζικός υπάλληλος και εγκατέλειψε τη σταδιοδρομία του για να αφοσιωθεί στο θέατρο και τη λογοτεχνία. Η πρώτη του εμφάνιση στο θέατρο ήταν στο ρόλο του Υιού στη «Φαύστα» του Μποστ και του Αϊνστάιν στην κωμωδία «Αρσενικό και παλιά δαντέλα» του Κέσελρινγκ. Ο Μάτεσις δίδαξε υποκριτική το διάστημα 1963-1964 στη σχολή Σταυράκου και διετέλεσε βοηθός – δραματουργός στο Εθνικό θέατρο την περίοδο 1971-1973.

Στα ελληνικά γράμματα κάνει τα πρώτα του βήματα με το μονόπρακτο θεατρικό έργο «Ο σταθμός», που διακρίθηκε στο διαγωνισμού του θιάσου «Δωδέκατη Αυλαία». Το 1967 το θεατρικό έργο του «Η τελετή», ανέβηκε στο Θέατρο Νέας Ιωνίας του Γιώργου Μηχαηλίδη. Ο Μάτεσις έγραψε και σκηνοθέτησε τηλεοπτικά σήριαλ τα οποία προβλήθηκαν από την ΥΕΝΕΔ (1974-1976) και την ΕΡΤ το 1983, όπως το «Κυρία Αρσενία σ’ αγαπώ».

Σημαντικά θεατρικά του έργα Μάτεσι: «Βιοχημεία» (1971, Πειραματικό Θέατρο), «Το φάντασμα του κυρίου Ραμόν Ναβάρο» (1973, Εθνικό Θέατρο), «Η ποδοσφαιρική βραδιά της μεγαλειοτάτης» (1973, Θέατρο Διονύσια), «Μικροαστικό δίκαιο» (1983, Θέατρο τού Πειραιά), «Εξορία» (1983) και «Προς Ελευσίνα» (1995, Εθνικό Θέατρο). Το 1989 ο Δήμος Αθηναίων του απένειμε το Βραβείο Κάρολος Κουν για το έργο «Περιποιητής φυτών» (1989, Εθνικό Θέατρο).

Στην πεζογραφία δημοσιεύει το 1978 την πρώτη του συλλογή διηγημάτων «Διηγήματα» για να ακολουθήσει η νουβέλα «Αφροδίτη» (1988). Ευρύτερα γνωστός έγινε το 1990 με το μυθιστόρημα «Η Μητέρα του Σκύλου», το οποίο μεταφράστηκε σε πολλές ξένες γλώσσες και περιλήφθηκε στη λίστα του αγγλικού εκδοτικού οίκου Quintet Publishing με τα «1001 βιβλία της παγκόσμιας λογοτεχνίας που πρέπει να έχει διαβάσει κάποιος μέχρι το τέλος της ζωής του». Άλλα συγγραφικά έργα του ήταν το «Ύλη Δάσους» και τα μυθιστορήματα «Ο παλαιός των Ημερών», «Πάντα καλά», «Σκοτεινός οδηγός», «Μύρτος», «Αλδεβαράν» και «Graffito». Σημαντικό ήταν επίσης το μεταφραστικό και στιχουργικό έργο του Παύλου Μάτεσι με μεταφράσεις από κλασσικό και σύγχρονο ρεπερτόριο και περισσότερα από 100 τραγούδια.

Το έργο του συνολικά διατρέχεται από μια οξύτατη κριτική ματιά απέναντι στη μικροαστική νοοτροπία και τη ματαιότητα της ανθρώπινης εμμονής σε σχέση με τον καταναλωτισμό, ενώ απομυθοποιεί συστηματικά σχέσεις εξουσίας και νοοτροπίες, συμπεριφορές και καθιερωμένες αντιλήψεις που χαρακτήριζαν την ελληνική κοινωνία.

Έφυγε από τη ζωή στις 20 Ιανουαρίου του 2013 σε ηλικία 80 ετών. Το Αρχείο της ΕΡΤ με αφορμή την επέτειο 10 ετών από το θάνατό του παρουσιάζει την εκπομπή:

ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ

ΠΑΥΛΟΣ ΜΑΤΕΣΙΣ

(video)


Σε αυτό το επεισόδιο της σειράς «ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ» η δημοσιογράφος Σοφία Τσιλιγιάννη συναντά τον λογοτέχνη, θεατρικό συγγραφέα και μεταφραστή σημαντικών έργων Παύλο Μάτεσι. Παρουσιάζονται βιογραφικά του στοιχεία, τα πρώτα βήματα στο χώρο της συγγραφής, τα οποία ξεκίνησαν αργά και έγιναν αιτία να εγκαταλείψει την τραπεζική καριέρα, η διεθνής αναγνώριση και καταξίωση στο εξωτερικό.

Ο Μάτεσις μιλάει για τη διεθνή διάσταση του έργου του, τις εγκωμιαστικές κριτικές για το έργο του στην Ευρώπη και την ανάγκη ανατροπής των στερεοτύπων για την Ελλάδα στο εξωτερικό. Ακολουθεί αναφορά στα θέματα των μυθιστορημάτων του, στα χαρακτηριστικά και το ύφος τους, στα έντονα συναισθήματα, που προκαλεί η γραφή του. Στη συνέχεια, ο λογοτέχνης μιλάει για τις επιρροές του, τη δημιουργική ελευθερία, την ανάγκη του για ανατροπή και υπέρβαση στις πλοκές των βιβλίων του, το ύφος, τη θεματολογία και την υποδοχή τους σε διεθνές επίπεδο, θυμάται πώς ξεκίνησε να γράφει θέατρο και πεζογραφία, και υπογραμμίζει την αρνητική κριτική που γνώρισε στην Ελλάδα για την πεζογραφία του. Μιλάει για τις μεταφράσεις σε μεγάλα έργα της παγκόσμιας λογοτεχνίας και περιγράφει τη σχέση του με το βιβλίο από μικρός, αλλά και έπειτα ως νέος όταν διαβάζοντας Φόκνερ, Κάφκα, Ιονέσκο και Πίντερ συνειδητοποίησε ότι υπάρχει και ένας άλλος τρόπος γραφής.

Ο Μάνεσις μιλάει όμως και για τα βιβλία και τους ήρωές τους, διαβάζει απόσπασμα από το βιβλίο «Σκοτεινός οδηγός», μιλάει για το θέμα του βιβλίου «Η Μητέρα του σκύλου» το πιο πολυδιαβασμένο του, τους χαρακτήρες που ζουν εκεί και τον τρόπο με τον οποίο αυτοί εξελίσσονται. Η εκπομπή περιλαμβάνει πλάνα από την παρουσίαση της μετάφρασης του βιβλίου «Ο παλαιός των Ημερών»,  τον Οκτώβριο του 2002 στη Διεθνή Έκθεση Βιβλίου Βαρκελώνης και την ομιλία του συγγραφέα εκεί.

Εξηγεί ότι νιώθει περισσότερο θεατρικός συγγραφέας και αναφέρεται στα βραβεία που έχει λάβει στην Ελλάδα και στο εξωτερικό και  παρακολουθούμε πλάνα από πρόβες για το νέο έργο του «Ενοικιάζεται φύλακας Άγγελος» στο Θέατρο Σημείο. Ο ίδιος είναι παρών στις πρόβες και μοιράζεται στην κάμερα τη γνώμη του για το έργο, το θέατρο και το θίασο, ενώ και ο σκηνοθέτης του έργου Νίκος Διαμαντής εξηγεί τη σημασία του έργου και τη συνεργασία με τον ίδιο τον Μάτεσι.

Παράλληλα, ο συγγραφέας, καταθέτει την άποψη του για τον πόνο και τον θάνατο ως απαραίτητα συστατικά της ζωής, για την ευτυχία, τις ανθρώπινες σχέσεις και τη δυσκολία επικοινωνίας στη σύγχρονη εποχή. Εξηγεί τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεται τη ζήλεια, την πίστη και τη ασέβεια, υπογραμμίζοντας την άποψή του ότι η πατρίδα και η θρησκεία είναι τα μεγαλύτερα εμπόδια για ένα συγγραφέα. Εκφράζει τις μουσικές του προτιμήσεις, το θαυμασμό του για ξένους καλλιτέχνες, την απογοήτευση για τη στασιμότητα της ελληνικής μουσικής. Ιδιαίτερη μνεία γίνεται στην σχέση συγγραφέα και κοινού, στην εξέλιξη της τέχνης και τον τρόπο έκφρασης της από τους ‘Έλληνες δημιουργούς.

Κατά τη διάρκεια της εκπομπής προβάλλονται πλάνα από την Βαρκελώνη και την περιήγηση της δημοσιογράφου και του λογοτέχνη στα ωραιότερα σημεία της.

Αρχισυνταξία-Παρουσίαση: ΣΟΦΙΑ ΤΣΙΛΙΓΙΑΝΝΗ

Σκηνοθεσία: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΚΑΒΙΑΣ

Έτος παραγωγής: 2002

Δείτε περισσότερα στο http://archive.ert.gr

www.ertnews.gr

Πηγή: ertnews